Mitolojiye Giriş

Benim gibi mitlere merakı olan birçok kişi var biliyorum. Özellikle mitler ve dinin birleşimi ile oluşan kurgu günümüzde dahi inandırıcılığını koruyor. Peki mitoloji nedir? Mitoloji bir din veya bir halkın kültüründe tanrılar, kahramanlar, evren ve insanın yaratılışına dair tüm sözlü ve yazılı efsane birikiminin ve bu efsanelerin doğuşlarını, anlamlarını yorumlayıp, inceleyen ve sınıflandıran çalışmalar bütünüdür. Vikipedi bu şekilde bir tanım yapmış mitolojiye. Mitoloji deyince birçk kişinin aklına Yunan Mitolojisi geliyor. Halbu ki biz Türkler’in de Orta Asya’dan gelen köklü bir mitoloji geçmişi var. Bugün bile Anadolu köylerinde düğünlerde, cenazelerde ve bazı geleneklerde bu mitleri yaşatıyoruz. Bir mit gücünün bir kısmını

Benim gibi mitlere merakı olan birçok kişi var biliyorum. Özellikle mitler ve dinin birleşimi ile oluşan kurgu günümüzde dahi inandırıcılığını koruyor. Peki mitoloji nedir? Mitoloji bir din veya bir halkın kültüründe tanrılar, kahramanlar, evren ve insanın yaratılışına dair tüm sözlü ve yazılı efsane birikiminin ve bu efsanelerin doğuşlarını, anlamlarını yorumlayıp, inceleyen ve sınıflandıran çalışmalar bütünüdür.

Vikipedi bu şekilde bir tanım yapmış mitolojiye. Mitoloji deyince birçk kişinin aklına Yunan Mitolojisi geliyor. Halbu ki biz Türkler’in de Orta Asya’dan gelen köklü bir mitoloji geçmişi var. Bugün bile Anadolu köylerinde düğünlerde, cenazelerde ve bazı geleneklerde bu mitleri yaşatıyoruz.

Bir mit gücünün bir kısmını topluluğun (en azından belirli bir kısmının) ona olan inancından ve doğru olarak kabul edilmesinden alır. Folklor , tüm kutsal geleneklerin birikimi vardır ve terimin kullanımında, günlük kullanımındakine benzer, herhangi bir kötüleme, aşağılama bulunmamaktadır. Örneğin bir dinin hem kendi mitolojisinden ve tekil olarak içerdiği mitlerden ayrı ayrı söz edilebilir. Bu durum tamamen bilimsel ve tarafsız bir yaklaşım olup, bahsedilen söylence ve kavramlara herhangi bir yaşanlama atfetmediği gibi kötüleme ve aşağılama amacı da barındırmaz.

Efsaneler sık sık gerek evrenin gerekse yerel bölgenin ortaya çıkışını açıklama amacı taşır. Örneğin sırasıyla yaratılış efsaneleri ve kuruluş efsaneleri gibi. Efsaneler ayrıca sık sık doğa olaylarının, başka şekilde açıklanamayan kültürel âdetlerin açıklanması amacını da taşır. Genel olarak efsanelerin doğal anlamda basit bir izah sunmayan herhangi bir şeyi açıklamak için sık sık kullanıldığı söylenebilir.

Mitoloji terimi Yunan mitolojisi veya Roma mitolojisi formunda olduğu gibi sıklıkla eski kültürlerin antik hikâyelerine atfen kullanılmaktadır. Bazı efsaneler orijinal olarak sözel bir geleneğin ürünüyken zamanla yazınsal hâle de gelmiştirler. Çoğu efsanenin başlangıç noktası aynı iken değişik coğrafya ve kültürlerden etkilenerek farklılaşmış birden farklı anlatı haline dönüşmüş, orijinal olanı ancak mitologların anlayabileceği kadar kompleks hale gelmişlerdir.

Mit kutsal bir öyküyü anlatır;en eski zamanda, “başlangıçtaki” masallara özgü zamanda olup bitmiş bir olayı anlatır. Mit her zaman bir “yaratılış”ın öyküsüdür: Bir şeyin nasıl yaratıldığını, nasıl varolmaya başladığını anlatır.

Mitolojiler genel olarak dinsel, ruhani ve evrenin yada halkların oluşumu (yaratılış ve kuruluş mitleri) gibi genel temalar içirir. Genel olarak eski toplumların dinlerinin mitoloji kavramı ile kullanılması gibi bir yanlış anlaşılma vardır. Mitolojiler dinsel, dinler mitolojik öğeler içerir ama bu aynı kavram anlamına geldikleri anlamına gelmez.

Mitoloji üzerine Prof. Dr. Yaşar Çoruhlu  ile bir sohbet videosu;

Mikroekran'a kaydol! Geri Bildirim / İçeriği Şikayet Et